Wat is de zeldzaamste bloem die ooit heeft bestaan

Wat is de zeldzaamste bloem die ooit heeft bestaan

Wat is de zeldzaamste bloem die ooit heeft bestaan

De natuur zit vol verrassingen, maar sommige bloemen zijn zo zeldzaam dat je ze op één hand kunt tellen. Eén of twee plekken op de hele aardbol, meer niet. De vraag welke bloem ooit het allerzeldzaamst was? Lastig. Er zijn namelijk verschillende records. Toch zijn de meeste experts het erover eens dat de Middlemist Rood (Middlemist's Red) op dit moment de titel pakt. Wereldwijd bestaan er nog maar twee exemplaren van: één in Nieuw-Zeeland en één in een kas in het Verenigd Koninkrijk. Meer niet.

Maar er zijn ook bloemen geweest die compleet verdwenen zijn. Of waarvan er letterlijk nog maar één exemplaar rondstond. Neem de Rothschild's Slipper Orchid (Paphiopedilum rothschildianum) – die groeit alleen op de hellingen van Mount Kinabalu in Borneo. Of de Kadupul Bloem uit Sri Lanka. Die bloeit één nacht per jaar en is daarna dood. Zonde, eigenlijk.

Welke bloem wordt beschouwd als het zeldzaamste ter wereld?

Dat is dus de Middlemist Rood (Camellia japonica 'Middlemist's Red'). Officieel staat-ie te boek als de zeldzaamste bloem. Prachtige rozerode camelia, ooit in 1804 meegenomen uit China door een botanicus genaamd John Middlemist. Die plant had maar twee levende nakomelingen: één in Chiswick House in Londen en één in Wellington, Nieuw-Zeeland. In China zelf is de plant volledig uitgestorven – ontbossing heeft dat gedaan. Er zijn buiten die twee locaties gewoon geen andere exemplaren van deze variëteit.

Je kunt wel raden dat er wereldwijd maar een handvol mensen deze bloem ooit in het echt heeft gezien. Commercieel? Onbetaalbaar. De plant bloeit maar een paar weken per jaar en heeft nogal specifieke eisen qua groeiomstandigheden. Dat maakt het er niet makkelijker op.

Welke uitgestorven bloemen waren ooit extreem zeldzaam?

Er zijn ook bloemen die we definitief kwijt zijn. De Hibiscadelphus wilderianus, een Hawaiiaanse hibiscus, werd in 1912 voor het laatst gespot. Daarna nooit meer. En dan heb je de Toromiro Boom (Sophora toromiro) van Paaseiland. Die had prachtige gele bloemen, maar werd in de jaren zestig in het wild uitgestorven verklaard. Dankzij herintroductieprogramma's is er nu weer een handjevol exemplaren. Klein succesje, maar toch.

Maar het meest extreme geval is misschien wel de Cooke's Koki (Kokia cookei) uit Hawaï. Er was ooit nog maar één exemplaar over. Letterlijk één. Door gerichte kweekprogramma's zijn er nu enkele tientallen planten verdeeld over botanische tuinen. In het wild? Nul.

Waarom zijn bepaalde bloemen zo extreem zeldzaam?

Er zijn allerlei redenen waarom een bloem zo zeldzaam wordt. Vaak is het een combinatie van factoren:

  • Habitatverlies: Bomen weg, grond omgeploegd, steden gebouwd. De natuurlijke plek van de plant verdwijnt gewoon.
  • Beperkte verspreiding: Sommige planten doen het alleen op een specifiek microklimaat. Een bepaalde bergflank, een vulkanische bodem. Verplaatsen? Geen sprake van.
  • Afhankelijkheid van specifieke bestuivers: Als een bloem afhankelijk is van één bepaald insect of vogel – en die is zelf ook zeldzaam – dan stagneert de voortplanting. Dat is een doodlopende weg.
  • Langzame groei en late bloei: Sommige soorten doen er tientallen jaren over voordat ze voor het eerst bloeien. In die tijd kan er van alles misgaan.
  • Klimaatverandering: Veranderende temperaturen en neerslagpatronen verstoren de delicate balans waarin deze planten leven. Ze zijn gewoon niet flexibel.

Hoe worden zeldzame bloemen beschermd?

Gelukkig zitten botanische tuinen, zaadbanken en natuurorganisaties er bovenop. Het Millennium Seed Bank Partnership van de Royal Botanic Gardens in Kew bewaart zaden van duizenden bedreigde soorten, bevroren bij lage temperaturen. Daarnaast is weefselkweek een belangrijke techniek: door cellen van een zeldzame plant in het lab te klonen, kunnen wetenschappers nieuwe exemplaren maken zonder de originele plant te beschadigen. Klinkt als sciencefiction, maar het werkt.

Voor de Middlemist Rood geldt dat beide bekende exemplaren streng worden bewaakt. In Londen kun je de plant bezichtigen, maar alleen tijdens het korte bloeiseizoen en onder begeleiding van een tuinier. Er worden regelmatig stekken genomen om nieuwe genetische variaties te proberen, maar tot nu toe zonder succes. Het blijft een lastige dame.

Wat is de duurste bloem ooit verkocht?

De zeldzaamste bloemen zijn niet te koop. Maar er zijn wel extreem dure bloemen op veilingen geweest. De Shenzhen Nongke Orchidee werd in 2005 in China verkocht voor 1,4 miljoen euro. Die orchidee was het resultaat van acht jaar labwerk en bloeit pas na vier tot vijf jaar. Geduld is een schone zaak, blijkbaar. De Kadupul Bloem wordt ook vaak genoemd. Die is "onbetaalbaar" – niet omdat er zoveel vraag is, maar omdat hij nooit verkocht kan worden. Eén nacht bloeien en dan is het voorbij. Commercieel vervoer? Vergeet het maar.

Veelgestelde vragen over zeldzame bloemen

Bestaat de zeldzaamste bloem ter wereld nog in het wild?

Nee. De Middlemist Rood is in het wild volledig verdwenen. Zijn oorspronkelijke habitat in China is weg. De enige twee exemplaren leven in gecontroleerde omgevingen: één in een kas in Londen en één in een botanische tuin in Nieuw-Zeeland. Wetenschappers noemen dit "uitgestorven in het wild", maar niet volledig uitgestorven, omdat er nog cultuurexemplaren zijn.

Waarom is de Kadupul bloem zo bijzonder?

De Kadupul bloem (Epiphyllum oxypetalum) is bijzonder omdat hij één nacht per jaar bloeit en daarna verwelkt. De bloem opent zich rond middernacht en is tegen de ochtend alweer dicht. Plukken voor de handel? Geen punt – hij verwelkt direct. Daarom wordt hij beschouwd als "onbetaalbaar". In Sri Lanka, waar de bloem vandaan komt, wordt hij gezien als een heilige bloem die geluk brengt.

Kan je een zeldzame bloem kopen?

De meeste extreem zeldzame bloemen zijn niet te koop vanwege internationale verdragen zoals CITES. De Rothschild's Slipper Orchid en de Middlemist Rood mogen niet commercieel worden verhandeld. Er zijn wel kwekers die zaailingen of stekken van iets minder zeldzame soorten verkopen, maar de prijzen kunnen oplopen tot tienduizenden euro's voor één plant. Dat is geen koopje.

Zijn er bloemen die nog zeldzamer zijn dan 2 exemplaren?

Historisch gezien zijn er gevallen geweest van planten met slechts één exemplaar. De Cooke's Koki had in de jaren 1970 nog maar één levend exemplaar. Helaas stierf ook dat laatste exemplaar in 1978. Maar gelukkig waren er eerder stekken genomen, die nu in botanische tuinen leven. Op dit moment zijn er geen bekende bloeiende planten met minder dan twee levende exemplaren. Dat scheelt.

Korte samenvatting

  • Zeldzaamste levende bloem: De Middlemist Rood met slechts twee bekende exemplaren wereldwijd.
  • Uitgestorven soorten: Hibiscadelphus wilderianus en Cooke's Koki zijn voorbeelden van bloemen die in het wild zijn verdwenen.
  • Oorzaken van zeldzaamheid: Habitatverlies, beperkte verspreiding, specifieke bestuivers en klimaatverandering spelen een grote rol.
  • Bescherming: Zaadbanken, weefselkweek en botanische tuinen werken actief aan het behoud van deze unieke planten.