Wat is het verschil tussen een dennenappel van een blauwe spar en een dennenappel van een Noorse spar
Als je door het bos loopt en een kegel op de grond ziet liggen, heb je misschien geen idee van welke boom die komt. Maar eerlijk gezegd is het niet zo moeilijk om erachter te komen. De dennenappels van een blauwe spar en een Noorse spar verschillen namelijk behoorlijk van elkaar. Zelfs als je geen doorgewinterde bomenkenner bent, kun je met een paar simpele blikken zien welke je in handen hebt. Ze horen weliswaar tot hetzelfde geslacht, maar hun kegels vertellen een heel ander verhaal. Hier lees je waar je op moet letten.
Wat zijn de belangrijkste uiterlijke verschillen?
Het eerste dat opvalt is de maat. De kegel van een blauwe spar is klein en gedrongen, terwijl die van de Noorse spar veel langer en slanker is. Meet je ze op, dan kom je bij de blauwe spar meestal uit op zo'n 6 tot 10 centimeter. De Noorse spar doet daar nog een schepje bovenop met 10 tot 18 centimeter. En dan hebben we het nog niet eens over de vorm. Die van de blauwe spar is ovaal en compact, die van de Noorse spar is duidelijk cilindrisch. Je ziet het verschil echt in één oogopslag.
Hoe verschillen de schubben en textuur?
Pak de kegels er maar eens bij en voel aan de schubben. Bij de blauwe spar voelen ze stug en hard aan, met een puntige, ruitvormige structuur die bijna prikt. Ze zitten stevig vast en laten niet makkelijk los. De schubben van de Noorse spar zijn daarentegen dunner en hebben een afgeronde, soms een beetje golvende rand. Ze voelen flexibeler aan en laten veel gemakkelijker los zodra de kegel rijp is. Dat verschil in textuur is zo duidelijk dat je het niet snel meer vergeet.
Zijn er kleurverschillen waarneembaar?
Kleur is ook een goede aanwijzing, vooral in de zomer. Jonge kegels van de blauwe spar hebben een opvallende blauwgroene tot paarsachtige tint. Klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar het is echt zo. Later verkleuren ze naar een lichtbruin. De kegels van de Noorse spar beginnen groen of lichtrood en worden uiteindelijk een dof, egaal bruin. Als je in de zomermaanden naar de bomen kijkt, kun je dit kleurverschil prachtig zien.
Wanneer vallen de kegels van de boom?
Er zit ook verschil in het moment dat de kegels naar beneden komen. De kegels van de blauwe spar blijven vaak jarenlang aan de boom hangen. Pas als ze volledig zijn uitgedroogd, laten ze los. De Noorse spar is daar minder geduldig in. Die laat zijn kegels meestal al in de herfst of winter van hetzelfde jaar vallen. Dat heeft te maken met de levenscyclus van de boom en het kan je helpen om de soort te bepalen, zelfs zonder dat je een kegel in je handen hebt.
Vergelijkingstabel: Blauwe spar versus Noorse spar
| Kenmerk | Blauwe spar (Picea pungens) | Noorse spar (Picea abies) |
|---|---|---|
| Lengte kegel | 6 - 10 cm | 10 - 18 cm |
| Vorm | Ovaal tot cilindrisch, compact | Lang, smal, cilindrisch |
| Schubben | Stug, puntig, ruitvormig | Dun, afgerond, flexibel |
| Kleur jong | Blauwgroen tot paarsachtig | Groen of lichtrood |
| Kleur rijp | Lichtbruin | Dof bruin |
| Valmoment | Blijft jaren hangen | Valt in herfst/winter |
Waarom is dit onderscheid belangrijk?
Natuurliefhebbers en wandelaars zullen dit leuk vinden, maar ook tuinbezitters en mensen in de bosbouw hebben er wat aan. De blauwe spar wordt namelijk vaak aangeplant als sierboom vanwege die mooie blauwgroene naalden. De Noorse spar zie je veel als kerstboom en wordt gebruikt in de houtproductie. Door alleen naar de kegels te kijken, kun je snel bepalen welke boom je voor je hebt. Je hoeft niet eens naar de naalden of de schors te kijken.
Veelgestelde vragen
Zijn de kegels van een blauwe spar eetbaar?
Nee, die kun je beter niet eten. De kegels van zowel de blauwe als de Noorse spar bevatten hars en zijn vezelig. De zaden binnenin zijn wel eetbaar, maar ze zijn zo klein dat het bijna geen moeite waard is om ze te oogsten. Eekhoorns en vogels weten ze echter prima te vinden.
Kun je een blauwe spar herkennen aan alleen de kegel?
Ja, dat lukt zeker. Let op de grootte van 6 tot 10 centimeter, de stugge en puntige schubben en de blauwgroene kleur van jonge kegels. Die combinatie is heel kenmerkend. De Noorse spar heeft langere, slankere kegels met dunnere, afgeronde schubben. Een goede blik op deze kenmerken is genoeg.
Waarom blijven de kegels van de blauwe spar zo lang aan de boom?
Dat komt door de stevige structuur en het hoge harsgehalte. De hars houdt de schubben stevig gesloten, zelfs als de zaden allang rijp zijn. Daardoor blijven de kegels intact en vallen ze pas na een aantal seizoenen, vaak na een storm of extreme droogte. Het is een slimme overlevingsstrategie die de zaden beschermt tegen slechte omstandigheden.
Is er een verschil in de vorm van de zaden?
De zaden van beide soorten lijken behoorlijk op elkaar. Ze zijn klein, gevleugeld en lichtbruin. Het enige echte verschil zit in de grootte van de vleugel, die bij de blauwe spar iets langer is in verhouding tot het zaad. Maar dat kun je eigenlijk alleen met een loep goed zien. Voor het herkennen van de boom in het veld heb je meer aan de vorm en grootte van de kegel zelf.
Korte samenvatting
- Grootte en vorm: De blauwe spar heeft korte, ovale kegels (6-10 cm), terwijl de Noorse spar lange, cilindrische kegels heeft (10-18 cm).
- Schubben: Blauwe spar heeft stugge, puntige schubben; Noorse spar heeft dunne, afgeronde en flexibele schubben.
- Kleur: Jonge kegels van de blauwe spar zijn blauwgroen tot paarsachtig; die van de Noorse spar zijn groen of lichtrood en worden dof bruin.
- Valgedrag: Kegels van de blauwe spar blijven jaren hangen, terwijl die van de Noorse spar al in de herfst of winter van hetzelfde jaar vallen.
Vergelijkbare artikelen
- Wat is het verschil tussen een dennenappel en een sparrenappel
- Wat is het verschil tussen een spar en een blauwe spar
- Wat is het verschil tussen een blauwe spar en een edelspar
- Wat is het verschil tussen een blauwe spar en een witte den
- Wat is het verschil tussen traditioneel en hedendaags bloemschikken
- Wat is het verschil tussen gedroogde bloemen en verse bloemen
- Wat is het verschil tussen een veldboeket en een plukboeket
- Wat is het verschil tussen een Blauwspar en een Nordmann